Na vakanties veranderen roosters, komen tijdelijke accounts weer in beeld en starten nieuwe projecten. September is daarom een logisch moment om de digitale basis van een bedrijf te controleren. Dat hoeft niet meteen een groot IT-project te worden. Met vijf concrete acties maak je zichtbaar waar risico’s zitten en wie verantwoordelijk is.
1. Breng systemen en eigenaren in kaart
Maak een overzicht van apparaten, software, cloudomgevingen en belangrijke leveranciers. Noteer per onderdeel wie beheerder is en welke bedrijfsprocessen ervan afhangen. Wat niet in beeld is, wordt vaak ook niet bijgewerkt of opgenomen in herstelplannen.
2. Controleer accounts en toegangsrechten
Verwijder accounts van vertrokken medewerkers en beperk beheerdersrechten tot mensen die ze echt nodig hebben. Controleer gedeelde mailboxen en externe partijen. Zet waar mogelijk tweestapsverificatie aan, zeker voor e-mail, administratie, hosting en cloudopslag.
3. Werk apparaten en software bij
Installeer beveiligingsupdates en schakel automatische updates in waar dat verantwoord kan. Vergeet routers, telefoons, printers en plugins niet. Maak voor systemen die niet meer worden ondersteund een vervangingsplan.
4. Test een back-up
Een melding dat een back-up is voltooid, bewijst nog niet dat herstel werkt. Kies een representatief bestand of testomgeving en doorloop het terugzetten. Leg vast hoelang het duurde, wie toegang had en wat ontbrak. Bewaar minstens één back-up zo dat een aanvaller of defect in het gewone netwerk die niet direct kan raken.
5. Spreek af wat er bij een incident gebeurt
Noteer wie beslist, welke IT-partij wordt gebeld en hoe medewerkers verdachte berichten melden. Zorg dat deze gegevens ook buiten de normale systemen beschikbaar zijn. Oefen een kort scenario, bijvoorbeeld een gehackt e-mailaccount of onbereikbare administratie.
De vijf gezamenlijke basisprincipes voor digitale weerbaarheid van Digital Trust Center en NCSC bieden een bruikbaar kader: risico’s in kaart brengen, toegang beheren, systemen beschermen, veilig gedrag bevorderen en voorbereid zijn.
Maak het controleerbaar
Geef iedere actie een eigenaar en deadline. Bewaar geen wachtwoorden in het actiedocument en deel gevoelige technische details alleen met mensen die ze nodig hebben. Plan na drie maanden een korte hercontrole.
Cyberveiligheid is geen eenmalige aanschaf, maar onderhoud. Een overzichtelijke najaarscheck maakt dat onderhoud kleiner, duidelijker en beter uitvoerbaar.
